Bilişim hukuku, dijital teknolojiler ve internet kullanımından doğan hukuki ilişkileri düzenleyen geniş kapsamlı bir hukuk dalıdır. Kişisel verilerin korunması, bilişim suçları, elektronik ticaret, çevrim içi içerik sorumluluğu ve dijital güvenlik bu alanın temel konularını oluşturur.
Kripto Para Hukuku ise, özellikle Bitcoin ile ortaya çıkan blockchain teknolojisinin para ve yatırım aracı olarak kullanılmaya başlanmasıyla gelişen bir hukuk alanıdır. Türk mevzuatında Kripto paralara ilişkin yalnızca 16 Nisan 2021 tarihli Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik bulunmaktadır; bunun dışında Kripto paraları tanımlayan özel bir yasal düzenleme mevcut değildir. Genel kabul gören tanıma göre Kripto para, “Kriptografik olarak güvenli işlem yapmaya ve ek para arzına olanak sağlayan dijital değer” niteliğindedir.
Kripto paraların blockchain temelli yapısı güvenli bir işlem altyapısı sunmakla birlikte, siber dolandırıcılık, hırsızlık ve zimmet gibi riskler bu alanda da ortaya çıkabilmektedir. Türk hukukunda mevcut sözleşme serbestisi ilkesi gereği, Kripto paraların sözleşmelere konu olabileceği kabul edilmektedir. Nitekim İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 02.07.2020 tarihli, 2019/915 E. ve 2020/278 K. sayılı kararında, Kripto para alımına yönelik yapılan bir para transferi “finansal hizmetlere ilişkin mesafeli sözleşme” olarak değerlendirilmiştir.
Bilişim ve Kripto Para Hukuku kapsamında; blockchain tabanlı faaliyetlerin mevzuata uygun yürütülmesi, Kripto varlık hizmet sağlayıcılarının yasal yükümlülüklerinin belirlenmesi, kişisel verilerin korunması ve dijital güvenliğin sağlanması gibi konularda hukuki danışmanlık sağlanabilir.
Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılarının Hukuki Rejime Entegrasyonu
25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ve kamuoyunda “11. Yargı Paketi” olarak anılan 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 22’nci maddesi, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (KVHS) ceza muhakemesi hukukundaki konumuna ilişkin önemli ve sistematik nitelikte düzenlemeler içermektedir.
Söz konusu düzenleme ile kripto varlık ekosisteminin, klasik finansal sistemde uzun süredir uygulanmakta olan önleyici ve koruyucu tedbir mekanizmalarına daha açık ve net biçimde dahil edilmesi amaçlanmıştır. Bu çerçevede, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının hukuki statüsü ve yükümlülükleri, suçla mücadele ve malvarlığına yönelik tedbirler bakımından daha belirgin hale getirilmiştir.
Askıya Alma Yetkisi
Düzenleme uyarınca, makul şüphe bulunması hâlinde bankalar ve ödeme hizmet sağlayıcıları gibi geleneksel finans kuruluşlarına tanınan yetkilere paralel şekilde, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına da suça konu edilen veya suça teşebbüs edilen müşteri hesaplarını kırk sekiz saat süreyle askıya alabilme yetkisi tanınmıştır.
Bu yetki, ceza muhakemesi kapsamında delillerin korunması ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerinin el değiştirmesinin önlenmesi amacıyla geçici ve önleyici nitelikte bir tedbir olarak düzenlenmiştir.
Cumhuriyet Başsavcılığına Bildirim ve Yargısal Denetim
Askıya alma tedbirinin uygulanmasını takiben, ilgili finansal kuruluş tarafından alınan kararın derhal Cumhuriyet Başsavcılığı’na bildirilmesi zorunludur. Cumhuriyet Başsavcılığı ise bildirimi müteakip yirmi dört saat içerisinde söz konusu tedbire ilişkin kararını vermekle yükümlüdür.
Bu düzenleme ile, hızlı ve etkin müdahale imkânı sağlanırken, aynı zamanda yargısal denetim mekanizmasının gecikmeksizin işletilmesi suretiyle temel hak ve özgürlükler bakımından ölçülülük ilkesinin korunması hedeflenmiştir.
Kripto Varlıklar Dahil Malvarlığına El Koyma
Kanun ile birlikte, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde, kripto varlıklar da dahil olmak üzere suça konu veya suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine el koyma tedbirinin uygulanabileceği açıkça hüküm altına alınmıştır.
Bu yönüyle düzenleme, kripto varlıkların ceza muhakemesi hukukunda malvarlığı değeri olarak kabul edildiğini ve elkoyma tedbirlerine konu edilebileceğini tereddüde yer vermeyecek şekilde ortaya koymaktadır.
Değerlendirme
Yargı Paketi kapsamında yapılan bu düzenlemeler, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının finansal sistem içindeki rolünü yalnızca teknik veya ticari bir faaliyet alanı olmaktan çıkararak, suçla mücadele ve ceza muhakemesi süreçlerinde işlevsel bir konuma yerleştirmektedir. Bu gelişme, kripto varlık piyasalarının giderek daha kapsamlı bir biçimde hukuki rejime entegre edildiğinin ve klasik finansal düzenlemelerle uyumlu hale getirildiğinin önemli bir göstergesidir.